mục đích của hội duy tân là gì

Bách khoa toàn thư banh Wikipedia

Duy tân Hội
維新會
Ám xã

Bạn đang xem: mục đích của hội duy tân là gì

Lãnh tụCường Để
Chủ tịchPhan Bội Châu
Phát ngôn viênNguyễn Tiểu La
Đặng Tử Kính
Đặng Thái Thân
Thành lập1904
Giải tán1912
Trụ sở chínhNam Thịnh đập trang, Thăng Bình, Quảng Nam
Tổ chức thanh niênViệt Nam Cống hiến Hội
Ý thức hệQuân mái ấm lập hiến
Thuộc quốc gia Liên bang Đông Dương
Màu sắc chủ yếu thức         
Khẩu hiệuĐánh xua đuổi giặc Pháp, phục sinh VN, xây dựng Quân mái ấm lập hiến

Duy tân Hội (chữ Hán: 維新會, tên thường gọi khác: Ám xã) là 1 trong những tổ chức triển khai kháng Pháp bởi Phan Bội Châu, Nguyễn Tiểu La và một trong những đồng chí không giống xây dựng năm 1904 bên trên Quảng Nam (Trung Kỳ), và tồn bên trên cho tới năm 1912 thì tự động hóa giải thể. Theo một trong những mái ấm sử học tập, thì tổ chức triển khai này đã tạo nên một bầu không khí cách mệnh sôi sục, đáng chú ý nhất là trào lưu Đông Du nhưng mà hội phân phát động đang được lan rộng ra từng toàn quốc, và đã nhận được được sự cỗ vũ của khá nhiều người, nhất là ở Nam Kỳ. Trong trong cả cả thời kỳ kể từ 1904 - 1911, Duy tân Hội thực sự nhập vai trò như 1 đảng chủ yếu trị...[1]

Thành lập[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 8 tháng bốn năm Giáp Thìn (1904), sau thời điểm kể từ Nam Kỳ về, Phan Bội Châu nằm trong Cường Để và rộng lớn trăng tròn đồng chí không giống họp tận nơi riêng biệt của Nguyễn Hàm (còn mang tên là Nguyễn Thành, Nguyễn Tiểu La) bên trên Nam Thịnh đập trang (Thăng Bình, Quảng Nam) lập rời khỏi một đội chức kín mang tên là Duy tân Hội.

Kỳ Ngoại hầu Cường Để (cháu 5 đời của Nguyễn Phúc Cảnh) được chào thực hiện Hội mái ấm nhằm hàng phục nhân tâm[2], tụ họp sĩ phu yêu thương nước, giành giật thủ sự ưng ý và hỗ trợ của tương đối nhiều người nội địa. Còn Phan Bội Châu, Nguyễn Thành, Trình Hiền, Lê Võ, Đặng Tử Kính, Đặng Thái Thân...đều là những hội viên trọng yếu đuối, phụ trách từng sinh hoạt của hội.

Sự khiếu nại lịch sử dân tộc cần thiết này đã và đang được Phan Bội Châu ghi lại vô Tự Phán như sau:

Đến ngày kỳ ước đó là thượng tuần tháng bốn, tôi vào trong nhà Tiểu La (Nguyễn Hàm), sở hữu cả ông Kỳ Ngoại Hầu cho tới. Giữa hội đơn giản người trọng yếu đuối rộng lớn nhì chục con người...Bắt đầu khai hội kể từ buổi sớm qua loa chủ yếu trưa tan hội. Tên hội chỉ người vô hội biết, ko lập buột sách, ko ghi chép bọn họ thương hiệu, công tác plan chỉ mồm trao lòng lưu giữ nhưng mà thôi. Đặt Kỳ Ngoại Hầu thực hiện Hội mái ấm, hễ khi xưng hô chỉ gọi là ông mái ấm, cấm ko được hở chữ "hội" rời khỏi...Những giờ xưng hô nhau, chỉ gọi là bạn bè, tuyệt ko đưa ra hạng mục gì...[3]

Theo mái ấm sử học tập Phạm Văn Sơn, thì phạm vi công tác làm việc được phân lăm le như sau: Từ Nam Ngãi (Quảng Nam và Quảng Ngãi) trở vô Nam, bởi Nguyễn Hàm phụ trách; kể từ Quảng Bình, Quảng Trị trở rời khỏi Bắc thì bởi Phan Bội Châu đảm nhiệm[4].

Điều này đã cho chúng ta thấy nhì ông là nhì yếu đuối nhân số 1 của Duy Tân hội. Và qua loa quy trình sinh hoạt của hội, đã và đang đã cho chúng ta thấy nhì ông trái khoáy là mái ấm design, là kẻ triển khai những công tác làm việc cần thiết của hội.

Mục đích[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1901, Phan Bội Châu nằm trong một trong những đồng chí thân thiết thiết đang được vạch rời khỏi phụ vương plan, cơ là:

  • Liên kết với dư đảng Cần Vương và những trai tráng ở vùng đập lâm, xướng khởi nghĩa quân tiến công Pháp với công thức đảo chính.
  • Tìm người dòng tộc vua mái ấm Nguyễn lập thực hiện minh mái ấm, rồi ngầm links với những người dân sở hữu quyền lực, tụ họp những người dân trung nghĩa nhằm bên cạnh nhau cử sự.
  • Khi quan trọng tiếp tục phái người xuất hiện nay cầu nước ngoài viện.

Mục đích là cốt sao phục sinh được VN, lập rời khỏi một cơ quan chính phủ song lập, ngoại giả chưa tồn tại mái ấm nghĩa gì không giống cả [5]

Đây rất có thể xem là sự khởi điểm của một cương lĩnh sinh hoạt của Duy tân Hội, được lập năm 1904.

Đến năm 1906, tức khoảng chừng hai năm sau kể từ lúc Duy Tân hội thành lập và hoạt động, công tác của hội vừa mới được Phan Bội Châu khởi thảo, mang lại in và công phụ vương. Lúc cơ mục tiêu của hội vừa mới được rằng một cơ hội kha khá rõ rệt là khôi phục nước VN, lập trở nên nước quân mái ấm lập hiến[6].

Nhiệm vụ trước mắt[sửa | sửa mã nguồn]

Hội nghị xây dựng hội Duy Tân hội năm 1904 đang được đưa ra phụ vương trách nhiệm trước đôi mắt, cơ là:

Xem thêm: văn tả cái cặp lớp 5

  • Phát triển quyền lực của hội về người gần giống về tài chủ yếu.
  • Xúc tiến thủ việc sẵn sàng đảo chính và những việc làm tiếp sau đó.
  • Xác lăm le phương châm rời khỏi quốc tế cầu viện và công thức triển khai.

Hai khoản bên trên giao phó mang lại toàn thể hội viên đảm đương, còn khoản loại phụ vương thì ủy thác mang lại Nguyễn Thành và Phan Bội Châu bàn kín rồi triển khai, những hội viên không giống ko được biết. Và theo đòi Nguyễn Hàm, thì nước Tàu lúc này quốc thể đang được suy nhát, cứu giúp bản thân ko đoạn thì cứu giúp được ai. Duy nước Nhật Bản là 1 trong những nước tiên tiến ở vô nòi tương đương domain authority vàng mới mẻ tiến công được Nga, dã tâm đang được hăng lắm. Tới cơ, lấy không còn lợi e tỏ với nó, vớ nó ứng viện mang lại tao. Nếu nó ko xuất binh nữa nhưng mà (ta tới) mướn tư lương bổng mua sắm vũ khí, vớ rất có thể dễ dàng lắm...[7] Sau cơ, việc quý phái Nhật Bản cầu viện đã và đang được phần đông hội viên giã trở nên.

Lược kể một vài ba sinh hoạt của hội[sửa | sửa mã nguồn]

Tổ chức trào lưu Đông Du[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chính: Phong trào Đông Du

Ngày trăng tròn mon Giêng năm Ất Tỵ (1905), Phan Bội Châu, Đặng Tử Kính, Tăng Bạt Hổ (một member cũ của trào lưu Cần vương vãi, thực hiện người dẫn đường) xuống tàu thủy bên trên TP. Hải Phòng, theo đòi đường thủy kín quý phái Quảng Đông, Hồng Kông, Thượng Hải rồi tiếp cận Hoành Tân (Yokohama) nằm trong Nhật Bản.

Đến điểm Phan Bội Châu gửi thư van bắt gặp Lương Khải Siêu, một mái ấm cách mệnh người Trung Quốc. Trong cuộc cây viết đàm, Lương Khải Siêu răn dạy Phan Bội Châu không tìm kiếm cơ hội cầu nước ngoài viện (nhất là tránh việc lấy quân team Nhật vô nước) nhằm lấy lại độc lập; nhưng mà nên chú ý việc dạy dỗ và thức tỉnh quần chúng nội địa trước, Khi sở hữu thời cơ chất lượng thì có lẽ ai nấy đều đang được sẵn sàng nhằm thực hiện cuộc nổi dậy… Sau cơ, Lương Khải Siêu còn ra mắt Phan Bội Châu với nhì hero cần thiết của Đảng Tiến Sở đang được nuốm quyền ở Nhật Bản, là dựa tước đoạt Ôi Trọng Tín (Okuma Shigenobu) và Thủ tướng mạo Khuyển Dưỡng Nghị (Inukai Tsuyoshi) nhằm van cơ quan chính phủ Nhật hỗ trợ VN tiến công xua đuổi Pháp. Nhưng nhì người này nhận định rằng thời điểm lúc đó ko phù hợp nhằm Nhật rất có thể hỗ trợ về quân sự chiến lược, chỉ răn dạy Phan Bội Châu fake Cường Để quý phái Nhật (để không trở nên Pháp bắt), viết lách sách vở nhằm giành giật thủ sự ưng ý của dư luận toàn cầu, mặt khác cổ động thanh niên quý phái Nhật học hành nhằm mong chờ thời cơ[8].

Tháng 6 năm Ất Tỵ (1905), Phan Bội Châu và Đặng Tử Kính đem một trong những sách "Việt Nam vong quốc sử" [9] kín về nước.

Sau Khi bị Nhật Bản kể từ chối hỗ trợ binh sỹ mang lại hội, Phan Bội Châu đang được chuyển qua làn đường khác kể từ "cầu viện" quý phái "cầu học". Nhờ vậy trào lưu Đông Du được trào lên, được phần đông người dân ở cả phụ vương kỳ nhập cuộc và cỗ vũ, nhất là ở Nam Kỳ[10].

Tháng 10 năm 1905, Phan Bội Châu quay về Nhật Bản cùng theo với 3 thanh niên, sau này lại nhận thêm 5 người nữa. Năm 1906, Cường Để qua loa Nhật, được sắp xếp vô học tập ngôi trường Chấn Võ. Kể kể từ cơ cho tới năm 1908, số học viên quý phái Nhật Bản du học tập lên đến mức khoảng chừng 200 người, sinh hoạt công cộng vô một đội chức sở hữu quy củ gọi là Việt Nam Cống hiến Hội...

Các sinh hoạt khác[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài việc tuyển chọn lựa chọn một trong những thanh niên trẻ em, lanh lợi, hiếu học tập, chịu đựng được lao gian khổ, đưa theo du học; Duy Tân hội còn tổ chức những sinh hoạt sau:

  • Tuyên truyền, hoạt động những sĩ phu, mái ấm công ty và người dân yêu thương nước đứng lập rời khỏi những hội nông, hội buôn[11], hội học; một vừa hai phải nhằm tụ họp quần bọn chúng, một vừa hai phải để sở hữu ngân sách đầu tư mang lại hội.
  • Chuẩn bị vũ trang tiến thủ cho tới đảo chính. Đây là yếu tố khó khăn nhất. Trong Ngục Trung Thư, Phan Bội Châu đang được viết lách rõ:
Phải chi bản thân ở vô những thời Đinh, Lý, Lê, Trịnh thuở xưa, thì chỉ vung tay nhưng mà kêu lên một giờ, tức thời sóng dậy sấm vang đơn giản việc trở nên trong tích tắc nhưng mà thôi. Nhưng đời ni thì khác hoàn toàn. Từ khi đời sở hữu súng đạn sáng tạo rời khỏi, từng nào vũ khí gọi là gươm giáo đao thương đang được hóa rời khỏi thiết bị vứt. Cái loại nhằm chặt cây thực hiện mác cơ, đời xưa người tao vác cút tiến công Tần xua đuổi Sở được, chứ đời ni sở hữu sử dụng nó làm ra trò vè gì! Phải biết vũ trang của những người Pháp giỏi nhất rộng lớn của những người bản thân muôn thứ tự ngàn lần[12]. Con đàng mò mẫm tìm kiếm vũ trang bị thất vọng, bàn tính mãi, ở đầu cuối chỉ với cơ hội xuất dương cầu viện.
  • Liên kết với những tổ chức triển khai kháng chiến không giống. Tại phía trên sở hữu nhì sự khiếu nại xứng đáng để ý, cơ là:
    • Năm 1906, Phan Bội Châu giành giật thủ sự ưng ý của Phan Châu Trinh, tuy nhiên ko thành công xuất sắc, vì thế ông Trinh phản đối mái ấm trương lưu giữ nền quân mái ấm, cách thức đảo chính vũ trang và việc tiếp cầu nước ngoài viện. Bởi theo đòi ông, mong muốn cứu giúp được nước mái ấm, cần theo đòi con phố dân mái ấm và cải tân xã hội, bằng sự việc nâng lên dân trí và dân quyền rồi mới mẻ rất có thể tiếp tính được việc khác[13] Tuy nhiên, Phan Châu Trinh vô cùng hoan nghênh việc Duy Tân hội đang được hoạt động được một trong những học viên rời khỏi quốc tế học hành và thịnh hành những tư liệu, thơ ca truyên truyền dạy dỗ quốc dân vô nước[14]. Năm 1906, Phan Châu Trinh về nước và phân phát động trào lưu Duy Tân.
    • Cũng vô năm này, Phan Bội Châu theo đòi đàng TP Lạng Sơn về nước. Ông sở hữu cho tới bắt gặp Hoàng Hoa Thám ở Phồn Xương (Yên Thế, Bắc Giang). Sau rộng lớn chục ngày đàm luận, thủ lĩnh bọn họ Hoàng đồng ý thâm nhập Duy Tân hội, và thuận ứng viện Khi Trung Kỳ khởi nghĩa, nhận hỗ trợ và chở che những nghĩa sĩ Trung Kỳ rời khỏi Bắc ẩn núp một Khi bị quân Pháp lùng bắt.

Suy yếu đuối và tự động giải tán[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 3 năm 1908, trào lưu "cự thuế khất thuế" (tức trào lưu chống thuế thuế Trung Kỳ) nổi lên rần rộ ở Quảng Nam rồi nhanh gọn lẹ sải ra những tỉnh không giống. Bị thực dân Pháp fake quân đàn áp, nhiều hội viên vô trào lưu Duy Tân và Duy Tân hội bị tóm gọn, vô số cơ sở hữu Nguyễn Hàm, một yếu đuối nhân của hội[15].

Đang khi đó thì nhì phái viên của hội là Hoàng Quang Thanh và Đặng Bỉnh Thành lại bị Pháp đón bắt được Khi kể từ Nhật về TP Sài Gòn nhận chi phí quyên hùn mang lại trào lưu Đông Du. Sau cơ, những cha mẹ bị buộc cần gọi những con em của mình đang được du học tập bên trên Nhật về, những hội buôn sở hữu bám líu cho tới trào lưu bị nhà lao xét và những người dân sở hữu tương quan đều bị tóm gọn bớ.

Tiếp theo đòi nữa là, nhằm tận khử trào lưu, Pháp còn ký với Nhật hiệp ước vô mon 9 năm 1908. Theo cơ, Pháp mang lại Nhật vô VN mua sắm bán; thay đổi lại, Nhật sẽ không còn cho những mái ấm cách mệnh và lưu học viên VN ở Nhật nữa. Sau Khi cử công an cho tới ngôi trường Đông Á đồng văn thư viện nhằm giải thể học viên người Việt, mon 3 năm 1909, Cường Để và Phan Bội Châu cũng trở thành trục xuất. Đến phía trên, trào lưu Đông Du nhưng mà Phan Bội Châu và Duy Tân hội đang được dày công kiến tạo trọn vẹn tan tan, kết đôn đốc một sinh hoạt cần thiết của hội.

Xem thêm: đôi một khác nhau là gì

Lúc này, ở nhiều điểm nội địa, từng sinh hoạt quyên hùn tài chủ yếu và sẵn sàng vũ trang đảo chính của Duy Tân hội cũng trở thành thực dân mang lại quân cho tới đàn áp kinh hoàng. Những người sinh sống sót sau những mùa xịn phụ vương đều cần ở yên lặng, hoặc vượt biên trái phép quý phái Trung Quốc, Xiêm La, Lào nhằm tiếp tính tiếp lâu lâu năm.

Cuối năm 1910, Phan Bội Châu gửi một đại phần tử hội viên (trong cơ có tầm khoảng 50 thanh niên) ở Quảng Đông về kiến tạo địa thế căn cứ địa ở quý khách hàng Thầm (Xiêm La). Tại phía trên, bọn họ bên cạnh nhau cấy cày, học hành và rèn luyện võ nghệ nhằm sẵn sàng cho 1 plan phục quốc về sau.

Thượng tuần mon 5 năm Nhâm Tý (tháng 6 năm 1912), vô cuộc "Đại hội nghị" bên trên kể từ đàng mái ấm Lưu Vĩnh Phúc ở Quảng Đông (Trung Quốc), sở hữu sầm uất đầy đủ đại biểu từng phụ vương kỳ đang được đưa ra quyết định giải thể Duy Tân hội và xây dựng VN Quang phục hội, tức thay cho thay đổi tôn chỉ còn mái ấm nghĩa binh mái ấm quý phái mái ấm nghĩa dân mái ấm nhằm đánh xua đuổi quân Pháp, phục sinh VN, xây dựng nước Cộng hòa Dân quốc tạo dựng Việt Nam [16], thỏa mãn nhu cầu tình hình gửi đổi thay mới mẻ bên trên ngôi trường quốc tế.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phong trào Duy Tân
  • Việt Nam Quang phục Hội

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lược theo đòi Đại cương lịch sử dân tộc Việt Nam (Tập 2), tr, 145-146.
  2. ^ Trong Tự Phán Phan Bội Châu đang được phân tích mái ấm trương này là của Nguyễn Hàm. Ông kể: Tiểu La rằng với tôi rằng: "Một Khi tao cử sự, trước không còn cần thu lòng người...Vả lại chuẩn bị tính việc rộng lớn, vớ cần trù sở hữu số chi phí thiệt đồ sộ. Kim chi phí VN là ở Nam Kỳ, nhưng mà khai quật rời khỏi Nam Kỳ là công đức triều Nguyễn thực hiện. Vua Gia Long lấy lại nước rặt là nhờ tài lực ở vô ấy. Bây giờ nếu như tao tìm kiếm ra chủ yếu loại Gia Long, đặt điều thực hiện minh mái ấm, hiệu triệu Nam Kỳ vớ tác động mau lắm" (Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4. Nhà xuất phiên bản Thuận Hóa, 1990, tr 36).
  3. ^ Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4, tr 43.
  4. ^ Việt sử tân biên, sách đang được dẫn, tr. 360.
  5. ^ Theo Phan Bội Châu niên biểu (nhà xuất phiên bản Văn Sử Địa, TP Hà Nội, 1957, tr. 53).
  6. ^ Trong thứ tự cây viết đàm thân thiết Phan Bội Châu và Tôn Dật Tiên (tức Tôn Văn hoặc Tôn Trung Sơn), mái ấm cách mệnh Trung Quốc này đang được đả kích mái ấm trương quân mái ấm lập hiến của Duy Tân hội. Tuy nhiên, Phan Bội Châu và những member không giống vô hội (nhất là Nguyễn Hàm) vẫn tin cẩn rằng nó là 1 trong những "biện pháp" hiệu quả so với sinh hoạt cách mệnh cứu giúp nước khi bấy giờ, nhất là ở Nam Kỳ. Bởi dân ở phía trên vẫn còn đấy lưu giữ triều đại cũ, nên mong muốn lôi cuốn sự liên minh của mình, rất cần được xướng lên việc "phù trợ quân vương" nhằm lôi kéo lòng người (theo group Đinh Xuân Lâm, tr. 143). Còn GS. Nguyễn Văn Trung thì nhận định rằng, quân mái ấm lập hiến chỉ là 1 trong những lá bài xích thể hiện nhằm tuyển mộ, hàng phục lòng dân, chứ không cần hẳn là 1 trong những mái ấm nghĩa nhưng mà Phan Bội Châu không còn tín nhiệm theo đòi và mong muốn triển khai. Bởi về sau Khi Cách mạng Tân Hợi (1911) thành công xuất sắc ở Trung Quốc, chủ yếu cụ Phan là kẻ thứ nhất đưa ra và cũng chính là người tranh biện nhiệt huyết nhất nhằm đảm bảo an toàn mái ấm nghĩa dân mái ấm, và ở đầu cuối đã và đang được hầu như đồng ý (sách ở mục tìm hiểu thêm, tr. 209).
  7. ^ Theo Phan Bội Châu toàn tập (Tập 6), tr. 77.
  8. ^ Theo group Đinh Xuân Lâm, tr.141.
  9. ^ Theo sự hùn ý của Lương Khải Siêu về sách lược chống Pháp, Phan Bội Châu viết lách "Việt Nam vong quốc sử". Sau cơ ông Siêu đề tựa và in hùn cuốn sách này.
  10. ^ Ở Nam Kỳ, trào lưu Đông Du đã nhận được được sự hỗ trợ vô cùng tích vô cùng của tri phủ Gilbert Trần Chánh Chiếu. Ông này đang được lập rời khỏi hotel Nam Trung nhằm thực hiện điểm bắt gặp của tuy nhiên tình nhân nước, lập Minh Tân technology xã, nhằm một vừa hai phải chấn hưng công-thương-nghiệp, một vừa hai phải để sở hữu chi phí cỗ vũ trào lưu Đông Du. Trong khi, với tầm quan trọng là mái ấm cây viết tờ Nông cổ mín đàmLục tỉnh tân văn, ông còn mang lại đăng báo những bài xích sở hữu tư tưởng chống Pháp. đa phần thân sĩ không giống ở đó cũng nhập cuộc Duy Tân hội và tận tình áy náy cho việc nghiệp công cộng như Đặng Thúc Liêng, Nguyễn Thần Hiến, Ông Nguyễn Đức An Khương, Bùi Chí Nhuận, v.v... (theo Phạm Văn Sơn, tr. 371).
  11. ^ Theo tư liệu của sở Mật thám Pháp, Nguyễn Thành sở hữu mối quan hệ ngặt nghèo với 72 hạ tầng "thương hội" vô toàn miền (theo Chương Thâu, 100 năm xây dựng Duy Tân hội - Thân thế và sự nghiệp Tiểu La Nguyễn Thành, kỷ yếu đuối hội thảo chiến lược 100 năm xây dựng Duy Tân hội)
  12. ^ Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4, tr 285-286)
  13. ^ Vì mái ấm trương và cách thức đấu giành giật không giống nhau, nên trào lưu Duy Tân còn được gọi là Minh xã, vì thế sinh hoạt công khai minh bạch, theo đòi đàng lối dân mái ấm, mái ấm trương "ỷ Pháp tự động cường". Còn Duy Tân hội bởi Phan Bội Châu tạo nên còn được gọi là Ám xã, vì thế sinh hoạt kín, theo đòi đàng lối quân mái ấm, mái ấm trương "bài Pháp giành độc lập".
  14. ^ Theo Nhóm Đinh Xuân Lâm, tr. 148.
  15. ^ Nguyễn Hàm bị đày đọa cút Côn Đảo và thất lạc bên trên cơ năm 1911.
  16. ^ Theo Phan Bội Châu toàn tập, Tập 4, tr 178.
  • Phan Bội Châu, Phan Bội Châu toàn tập. Nhà xuất phiên bản Thuận Hóa, 1990.
  • Đinh Xuân Lâm (chủ biên) - Nguyễn Văn Khánh - Nguyễn Đình Lễ, Đại cương cương lịch sử dân tộc Việt Nam (Tập 2). Nhà xuất phiên bản Giáo dục đào tạo, 2006.
  • Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (Quyển 5, Tập thượng). Tác fake tự động xuất phiên bản, TP Sài Gòn, 1963.
  • Nguyễn Văn Trung, Chủ nghĩa thực dân Pháp ở VN, thực tế và huyền thoại. Nam Sơn xuất phiên bản, TP Sài Gòn, 1963.
  • Chương Thâu, Lời ra mắt mang lại quyển Thơ văn Phan Bội Châu. Nhà xuất phiên bản Văn học tập, TP Hà Nội, 1985.
  • Dương Kinh Quốc, Việt Nam những sự khiếu nại lịch sử dân tộc (1858-1918). Nhà xuất phiên bản Giáo dục đào tạo, 2001, tr 285.
  • Châu Yến Loan, Tiểu La Nguyễn Thành, người khai sáng sủa Duy Tân hội